Βασικές Πληροφορίες

Η ποιότητα του αέρα στη Θεσσαλονίκη παρακολουθείται από ένα δίκτυο σταθμών μέτρησης που λειτουργούν υπό την ευθύνη της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωροταξίας (ΔΙ.ΠΕ.ΧΩ.) της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (Π.Κ.Μ.), και το οποίο αποτελεί μέρος του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης του Υπουργείου Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.). Η Π.Κ.Μ. είναι υπεύθυνη για τη λειτουργία του Δικτύου Παρακολούθησης της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στο Πολεοδομικό Συγκρότημα της Θεσσαλονίκης (Π.Σ.Θ.) από το 2001, ενώ από το 1990 λειτουργούσε αντίστοιχο δίκτυο σταθμών υπό την ευθύνη του Υπουργείου Μακεδονίας Θράκης (Υ.ΜΑ.Θ.). Κάθε χρόνο εκδίδεται Τεχνική Έκθεση για την Ποιότητα του Αέρα της προηγούμενης χρονιάς στο Π.Σ.Θ.. Παράλληλα, αναλυτικά στοιχεία ποιότητας αέρα για το Π.Σ.Θ. αποστέλλονται από το Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, από όπου και είναι διαθέσιμα σε κάθε ενδιαφερόμενο μέσω της βάσης δεδομένων AIRBASE. Τέλος, η Π.Κ.Μ., ενημερώνει τους πολίτες σε καθημερινή βάση, μέσω της διαδικτυακής πύλης www.airthess.gr, για την ποιότητα του αέρα στο Π.Σ.Θ..

Τα προβλήματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο Π.Σ.Θ. συνδέονται με τις λειτουργίες της πόλης και της ευρύτερης περιοχής, το ανάγλυφο της περιοχής και τις μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν.

Σημειώνεται γενικά ότι η ποιότητα του αέρα σε μία περιοχή όπως είναι το Π.Σ.Θ., εξαρτάται από τον αριθμό και το είδος των πηγών των αέριων ρύπων, τη χωρική τους κατανομή, την ένταση και τη συχνότητα εκπομπής, ενώ οι επιπτώσεις της στην υγεία εξαρτώνται από τις ιδιαιτερότητες του πληθυσμού που εκτίθεται σε αυτήν (π.χ. παιδιά, ηλικιωμένοι, πάσχοντες από καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά προβλήματα) και από την μορφή της καθημερινής δραστηριότητας των πολιτών (π.χ. οδηγός επαγγελματικού οχήματος, τόπος κατοικίας, κ.ά.).

Επισημαίνεται τέλος ότι εκτός από την Π.Κ.Μ., η ποιότητα του αέρα στο Π.Σ.Θ. παρακολουθείται και από το δίκτυο σταθμών που λειτουργεί ο Δήμος Θεσσαλονίκης και το δίκτυο σταθμών που λειτουργεί ο Δήμος Εχεδώρου.

H ποιότητα του αέρα στη Θεσσαλονίκη

Στοιχεία σε σχέση με την ποιότητα αέρα στο Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης, περιλαμβάνονται στις ετήσιες Τεχνικές Εκθέσεις που εκδίδει η Π.Κ.Μ. κάθε χρόνο, και διατίθενται ελεύθερα μέσω διαδικτύου. Ενδεικτικά στοιχεία από τις εκθέσεις αυτές, σε σχέση με τη διαχρονική εξέλιξη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην περιοχή, παρατίθενται παρακάτω.

Για τη διαχρονική μεταβολή της μέσης ετήσιας συγκέντρωσης των ρύπων χρησιμοποιήθηκαν και τα στοιχεία των σταθμών του Υ.ΜΑ.Θ., επειδή οι σταθμοί αυτοί ήταν στην αρμοδιότητά του μέχρι τις 31/12/2000. Οι θέσεις των σταθμών Αγίας Σοφίας, Καλαμαριάς και Πλ. Δημοκρατίας παρέμειναν έκτοτε οι ίδιες, ενώ ο σταθμός του Ελευθερίου-Κορδελιού μετακινήθηκε περίπου 700 μ. βόρεια της παλαιάς θέσης, στα όρια της περιφερειακής οδού.

Η διαχρονική μεταβολή της μέσης ετήσιας συγκέντρωσης για το ΝΟ2, το SO2, το O3, το CO και τα PM10 απεικoνίζεται στα σχήματα που ακολουθούν.

Σημαντική μείωση των συγκεντώσεων SO2 παρατηρείται σε όλους τους σταθμούς, η οποία οφείλεται κυρίως στη μείωση της περιεκτικότητας σε θείο στο πετρέλαιο καύσης. Τα τελευταία χρόνια η μέση ετήσια τιμή έχει μειωθεί σημαντικά και παραμένει σχετικά σταθερή.

Σχήμα Ι: Διαχρονική μεταβολή του SO2.

Όσον αφορά τις μέσες ετήσιες τιμές του ΝΟ2, δεν εμφανίζεται σαφής τάση (Σχήμα ΙΙ).

Σχήμα ΙΙ: Διαχρονική μεταβολή του NO2.

Για το όζον θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα τελευταία χρόνια δεν μπορεί να διαγνωστεί σαφής τάση.

Σχήμα ΙII: Διαχρονική μεταβολή του όζοντος

Παρατηρείται διαχρονική μείωση των συγκεντρώσεων CO, η οποία οφείλεται κυρίως στην ανανέωσητου στόλου των Ι.Χ. αυτοκινήτων

Σχήμα ΙV: Διαχρονική μεταβολή του CO.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία σταθεροποίηση των συγκεντρώσεων PM10 σε υψηλά επίπεδα.

Σχήμα V: Διαχρονική μεταβολή του PM10.